ஸ்ரீமத் பகவத் கீதை – அத்தியாயம் 2

ஸ்லோகம் 1
ஸஞ்சய உவாச:
தம் ததா க்ருபயாவிஷ்டம் அஶ்ருபூர்ணாகுலேக்ஷணம்
விஷீதந்தம் இதம் வாக்யம் உவாச மதுசூதன:

ஸ்லோகம் 2
ஸ்ரீபகவான் உவாச:
குதஸ்த்வா கஷ்மலம் இதம் விஷமே சமுபஸ்திதம்
அனார்யஜுஷ்டம் அஸ்வர்க்யம் அகீர்த்திகரம் அர்ஜுன

ஸ்லோகம் 3
க்லைப்யம் மா ஸ்ம கம: பார்த நைதத் த்வய்யுபபத்யதே
க்ஷுத்ரம் ஹ்ருதயதௌர்பல்யம் த்யக்த்வோத்திஷ்ட பரந்தப

ஸ்லோகங்கள் 4–6
ஸ்லோகம் 4
அர்ஜுன உவாச:
கதம் பீஷ்மம் அஹம் சங்க்யே த்ரோணம் ச மதுசூதன
இஷுபி: பிரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவ் அரிசூதன

ஸ்லோகம் 5
குரூன் அஹத்வா ஹி மஹானுபாவான்
ஶ்ரேயோ போக்தும் பைக்ஷ்யம் அபீஹ லோகே
ஹத்வார்த்தகாமாம் ஸ்து குரூன் இஹைவ
புஞ்ஜீய போகான் ருதிரப்ரதிக்தான்

ஸ்லோகம் 6
ந சைதத் வித்ம: கதரந்நோ கரியோ
யத்வா ஜயேம யதி வா நோ ஜயேயு:
யாநேவ ஹத்வா ந ஜிஜீவிஷாம:
தேऽவஸ்திதா: ப்ரமுகே தார்தராஷ்ட்ரா:

ஸ்லோகங்கள் 7–10
ஸ்லோகம் 7
கார்பண்யதோஷோபஹதஸ்வபாவ:
ப்ருச்சாமி த்வாம் தர்மஸம்மூடசேதா:
யச்ச்ரேய: ஸ்யான் நிச்சிதம் ப்ரூஹி தன் மே
ஶிஷ்யஸ்தேऽஹம் ஶாதி மாம் த்வாம் ப்ரபன்னம்

ஸ்லோகம் 8
ந ஹி ப்ரபஶ்யாமி மமாபநுத்யாத்
யச்சோகமுச்சோஷணம் இந்த்ரியாணாம்
அவாப்ய பூமாவஸபத்னம்ருத்தம்
ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதிபத்யம்

ஸ்லோகம் 9
ஸஞ்சய உவாச:
ஏவம் உக்த்வா ஹ்ருஷீகேஶம் குடாகேஶ: பரந்தப:
ந யோத்ஸ்ய இதி கோவிந்தம் உக்த்வா தூஷ்ணீம் பபூவ ஹ

ஸ்லோகம் 10
தம் உவாச ஹ்ருஷீகேஶ: ப்ரஹஸந்நிவ பாரத
ஸேனயோர் உபயோர் மத்தியே விஷீதந்தம் இதம் வச:

ஸ்லோகங்கள் 11–15
ஸ்லோகம் 11
ஸ்ரீபகவான் உவாச:
அஶோச்யானன்வஶோசஸ்த்வம் ப்ரஜ்ஞாவாதாம் ச பாஷஸே
கதாஸூனகதாஸூம்ஶ்ச நானுஶோசந்தி பண்டிதா:

ஸ்லோகம் 12
ந த்வேவாஹம் ஜாது நாஸம் ந த்வம் நேமே ஜனாதிபா:
ந சைவ ந பவிஷ்யாம: ஸர்வே வயமத: பரம்

ஸ்லோகம் 13
தேஹினோऽஸ்மின் யதா தேஹே கௌமாரம் யௌவனம் ஜரா
ததா தேஹாந்தரப்ராப்திர்தீரஸ்தத்ர ந முஹ்யதி

ஸ்லோகம் 14
மாத்ராஸ்பர்ஶாஸ்து கௌந்தேய ஶீதோஷ்ணஸுகதுஃகதா:
ஆகமாபாயினோऽநித்யாஸ் தாம் ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பாரத

ஸ்லோகம் 15
யம் ஹி ந வ்யதயந்த்யேதே புருஷம் புருஷர்ஷப
ஸமதுஃகஸுகம் தீரம் ஸோऽம்ருதத்வாய கல்பதே

ஸ்லோகங்கள் 16–20
ஸ்லோகம் 16
நாஸதோ வித்யதே பாவோ நாபாவோ வித்யதே ஸத:
உபயோரபி த்ருஷ்டோऽந்தஸ்த்வனயோஸ்தத்த்வதர்ஶிபி:

ஸ்லோகம் 17
அவிநாஶி து தத் விதி யேன ஸர்வமிதம் ததம்
விநாஶமவ்யயஸ்யாஸ்ய ந கஷ்சித் கர்துமர்ஹதி

ஸ்லோகம் 18
அந்தவந்த இமே தேஹா நித்யஸ்யோக்தா: ஶரீரிண:
அநாஶினோऽப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்யுத்யஸ்வ பாரத

ஸ்லோகம் 19
ய ஏனம் வேத்தி ஹந்தாரம் யஶ்சைனம் மன்யதே ஹதம்
உபௌ தவ ந விஜானீதோ நாயம் ஹந்தி ந ஹன்யதே

ஸ்லோகம் 20
ந ஜாயதே ம்ரியதே வா கதாசின்
நாயம் பூத்வா பவிதா வா ந பூய:
அஜோ நித்ய: ஶாஶ்வதோऽயம் புராணோ
ந ஹன்யதே ஹன்யமானே ஶரீரே

ஸ்லோகங்கள் 21–25
ஸ்லோகம் 21
வேதாவிநாஶினம் நித்யம் ய ஏனம் அஜமவ்யயம்
கதம் ஸ புருஷ: பார்த கம் க்ஹாதயதி ஹந்தி கம்

ஸ்லோகம் 22
வாஸாம்ஸி ஜீர்ணானி யதா விஹாய
நவானி க்ருஹ்ணாதி நரோऽபராணி
ததா ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணான்
அன்யானி ஸம்யாதி நவானி தேஹி

ஸ்லோகம் 23
நைனம் சிந்தந்தி ஶஸ்த்ராணி நைனம் தஹதி பாவக:
ந சைனம் க்லேதயந்த்யாபோ ந ஶோஷயதி மாருத:

ஸ்லோகம் 24
அச்சேத்யோऽயம் அதாஹ்யோऽயம் அக்லேத்யோऽஶோஷ்ய ஏவ ச
நித்ய: ஸர்வகத: ஸ்தாணுரசலோऽயம் ஸநாதன:

ஸ்லோகம் 25
அவ்யக்தோऽயம் அசிந்த்யோऽயம் அவிகார்யோऽயம் உச்யதே
தஸ்மாதேவம் விதித்த்வைனம் நானுஶோசிதுமர்ஹஸி

ஸ்லோகம் 26
அத சைனம் நித்யஜாதம்
நித்யம் வா மன்யஸே ம்ருதம்
ததாபி த்வம் மஹாபாஹோ
நைவம் ஶோசிதுமர்ஹஸி

ஸ்லோகம் 27
ஜாதஸ்ய ஹி த்ருவோ ம்ருத்யு:
த்ருவம் ஜன்ம ம்ருதஸ்ய ச
தஸ்மாதபரிஹார்யேऽர்தே
ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி

ஸ்லோகம் 28
அவ்யக்தாதீனி பூதானி
வ்யக்தமத்தியானி பாரத
அவ்யக்தநிதனான்யேவ
தத்ர கா பரிதேவனா

ஸ்லோகம் 29
ஆஶ்சர்யவத் பஶ்யதி கஶ்சிதேனம்
ஆஶ்சர்யவத் வததி ததையேவ சாந்ய:
ஆஶ்சர்யவச்சைனம் அந்ய: ஶ்ருணோதி
ஶ்ருத்வாப்யேனம் வேத ந சைவ கஶ்சித்

ஸ்லோகம் 30
தேஹீ நித்யமவத்யோऽயம்
தேஹே ஸர்வஸ்ய பாரத
தஸ்மாத் ஸர்வாணி பூதானி
ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி

ஸ்லோகம் 31
ஸ்வதர்மமபி சாவேக்ஷ்ய
ந விகம்பிதுமர்ஹஸி
தர்ம்யாத் ஹி யுத்தாச்ச ஶ்ரேயோऽந்யத்
க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்யதே

ஸ்லோகம் 32
யத்ருச்சயா சோபபன்னம்
ஸ்வர்கத்வாரம் அபாவ்ருதம்
ஸுகின: க்ஷத்ரியாஃ பார்த
லபந்தே யுத்தமீத்ருஷம்

ஸ்லோகம் 33
அத சேத் த்வமிமம் தர்ம்யம்
ஸங்க்ராமம் ந கரிஷ்யஸி
தத: ஸ்வதர்மம் கீர்திம் ச
ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி

ஸ்லோகம் 34
அகீர்திம் சாபி பூதானி
கதயிஷ்யந்தி தேऽவ்யயாம்
ஸம்பாவிதஸ்ய சாகீர்திர்
மரணாததிரிச்சதே

ஸ்லோகம் 35
பயாத் ரணாதுபரதம்
மம்ஸ்யந்தே த்வாம் மஹாரதா:
யேஷாம் ச த்வம் பஹுமதோ
பூத்வா யாஸ்யஸி லாகவம்

ஸ்லோகம் 36
அவாச்யவாதாம்ஶ்ச பஹூன்
வதிஷ்யந்தி தவாஹிதா:
நிந்தந்தஸ்தவ ஸாமர்த்யம்
ததோ துஃகதரம் நு கிம்

ஸ்லோகம் 37
ஹதோ வா ப்ராப்ஸ்யஸி ஸ்வர்கம்
ஜித்வா வா போக்ஷ்யஸே மஹீம்
தஸ்மாதுத்திஷ்ட கௌந்தேய
யுத்தாய க்ருதநிஷ்சய:

ஸ்லோகம் 38
ஸுகதுஃகே சமே க்ருத்வா
லாபாலாபௌ ஜயாஜயௌ
ததோ யுத்தாய யுஜ்யஸ்வ
நைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி

ஸ்லோகம் 39
ஏஷா தேऽபிஹிதா ஸாங்க்யே
புத்திர் யோகே த்விமாம் ஶ்ருணு
புத்த்யா யுக்தோ யயா பார்த
கர்மபந்தம் ப்ரஹாஸ்யஸி

ஸ்லோகம் 40
நேஹாபிக்ரமநாஷோऽஸ்தி
ப்ரத்யவாயோ ந வித்யதே
ஸ்வல்பமப்யஸ்ய தர்மஸ்ய
த்ராயதே மஹதோ பயாத்

ஸ்லோகம் 41
வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திரேகேஹ குருநந்தன
பஹுஷாகா ஹ்யனந்தாஷ்ச புத்தயோऽவ்யவஸாயினாம்

ஸ்லோகங்கள் 42–43
யாமிமாம் புஷ்பிதாம் வாசம் ப்ரவதந்த்யவிபஶ்சிதஃ
வேதவாதரதாஃ பார்த நாந்யதஸ்தீதி வாதினஃ
காமாத்மானஃ ஸ்வர்கபரா ஜன்மகர்மபலப்ரதாம்
க்ரியாவிஷேஷபஹுலாம் போகைஶ்வர்யகதிம் ப்ரதி

ஸ்லோகம் 44
போகைஶ்வர்யப்ரஸக்தானாம் தயாபஹ்ருதசேதஸாம்
வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திஃ சமாதௌ ந விதீயதே

ஸ்லோகம் 45
த்ரைகுண்யவிஷயா வேதாஃ நிஸ்த்ரைகுண்யோ பவார்ஜுன
நிர்த்வந்த்வோ நித்யஸத்த்வஸ்தோ நிர்யோகக்ஷேம ஆத்மவான்

ஸ்லோகம் 46
யாவானர்த்த உதபானே ஸர்வதஃ ஸம்ப்லுதோதகே
தாவான்ஸர்வேஷு வேதேஷு ப்ராஹ்மணஸ்ய விஜாநதஃ

ஸ்லோகம் 47
கர்மண்யேவாதிகாரஸ்தே மா பலேஷு கதாசன
மா கர்மபலஹேதுர்பூர் மா தே ஸங்கோऽஸ்த்வகர்மணி

ஸ்லோகம் 48
யோகஸ்தஃ குரு கர்மாணி ஸங்கம் த்யக்த்வா தனஞ்சய
ஸித்த்யஸித்த்யோஃ ஸமோ பூத்வா ஸமத்வம் யோக உச்யதே

ஸ்லோகம் 49
தூரேண ஹ்யவரம் கர்ம புத்தியோகாத் தனஞ்சய
புத்தௌ சரணம் அன்விச்ச க்ருபணாஃ பலஹேதவஃ

ஸ்லோகம் 50
புத்தியுக்தோ ஜஹாதீஹ உபே ஸுக்ருததுஷ்க்ருதே
தஸ்மாத்யோகாய யுஜ்யஸ்வ யோகஃ கர்மஸு கௌஶலம்

ஸ்லோகம் 51
கர்மஜம் புத்தியுக்தா ஹி பலம் த்யக்த்வா மனீஷிணஃ
ஜன்மபந்தவினிர்முக்தாஃ பதம் கச்சந்த்யநாமயம்

ஸ்லோகம் 52
யதா தே மோஹகலிலம் புத்திர்வ்யதிதரிஷ்யதி
ததா கந்தாஸி நிர்வேதம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச

ஸ்லோகம் 53
ஶ்ருதிவிப்ரதிபன்னா தே யதா ஸ்தாஸ்யதி நிச்சலா
ஸமாதாவசலா புத்திஃ ததா யோகம் அவாப்ஸ்யஸி

ஸ்லோகம் 54
அர்ஜுன உவாச:
ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பாஷா ஸமாதிஸ்தஸ்ய கேஶவ
ஸ்திததீஃ கிம் ப்ரபாஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம்

ஸ்லோகம் 55
ஸ்ரீபகவான் உவாச:
ப்ரஜஹாதி யதா காமான் ஸர்வான் பார்த மனோகதான்
ஆத்மன்யேவாத்மனா துஷ்டஃ ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ததோச்யதே

ஸ்லோகம் 56
துஃகேஷ்வனுத்விக்னமனாஃ ஸுகேஷு விகதஸ்ப்ருஹஃ
வீதராகபயக்ரோதஃ ஸ்திததீர்முனிருச்யதே

ஸ்லோகம் 57
யஃ ஸர்வத்ரானபிஸ்நேஹஸ்தத்தத்ப்ராப்ய ஶுபாஶுபம்
நாபிநந்ததி ந த்வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா பிரதிஷ்டிதா

ஸ்லோகம் 58
யதா ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோऽங்கானீவ ஸர்வஶஃ
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா பிரதிஷ்டிதா

ஸ்லோகம் 59
விஷயா வினிவர்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தேஹினஃ
ரஸவர்ஜம் ரஸோऽப்யஸ்ய பரம் த்ருஷ்ட்வா நிவர்ததே

ஸ்லோகம் 60
யததோ ஹ்யபி கௌந்தேய புருஷஸ்ய விபஶ்சிதஃ
இந்த்ரியாணி ப்ரமாதீனி ஹரந்தி ப்ரஸபம் மனஃ

ஸ்லோகம் 61
தானி ஸர்வாணி ஸம்யம்ய யுக்த ஆசீத மத்-பரஃ
வஶே ஹி யஸ்யேந்த்ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா பிரதிஷ்டிதா

ஸ்லோகம் 62
த்யாயதோ விஷயான் புஂஸஃ ஸங்கஸ்தேஷூபஜாயதே
ஸங்காத் ஸஞ்சாயதே காமஃ காமாத் க்ரோதோऽபிஜாயதே

ஸ்லோகம் 63
க்ரோதாத் பவதி ஸம்மோஹஃ ஸம்மோஹாத் ஸ்ம்ருதிவிப்ரமஃ
ஸ்ம்ருதிப்ரம்ஶாத் புத்திநாஶோ புத்திநாஶாத் ப்ரணஶ்யதி

ஸ்லோகம் 64
ராகத்வேஷவிமுக்தைஸ்து விஷயான் இந்த்ரியையஃ சரன்
ஆத்மவஶ்யைர்விதேயாத்மா ப்ரஸாதமதிகச்சதி

ஸ்லோகம் 65
ப்ரஸாதே ஸர்வதுஃகாநாம் ஹாநிரஸ்யோபஜாயதே
ப்ரஸன்னசெதஸோ ஹ்யாஶு புத்திஃ பர்யவதிஷ்டதே

ஸ்லோகம் 66
நாஸ்தி புத்திரயுக்தஸ்ய ந சாயுக்தஸ்ய பாவனா
ந சாபாவயதஃ ஶாந்திரஶாந்தஸ்ய குதஃ ஸுகம்

ஸ்லோகம் 67
இந்த்ரியாணாம் ஹி சரதாம் யன் மனோऽனுவிதீயதே
ததஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர்நாவமிவாம்பஸி

ஸ்லோகம் 68
தஸ்மாத்யஸ்ய மஹாபாஹோ நிக்ருஹீதானி ஸர்வஶஃ
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா பிரதிஷ்டிதா

ஸ்லோகம் 69
யா நிஶா ஸர்வபூதாநாம் தஸ்யாம் ஜாகர்தி ஸம்யமீ
யஸ்யாம் ஜாக்ரதி பூதாநி ஸா நிஶா பஶ்யதோ முனேஃ

ஸ்லோகம் 70
ஆபூர்யமாணமசலப்ரதிஷ்டம் ஸமுத்ரமாபஃ ப்ரவிஶந்தி யத்வத்
தத்வத் காமா யம் ப்ரவிஶந்தி ஸர்வே ஸ ஶாந்திமாப்னோதி ந காமகாமீ

ஸ்லோகம் 71
விஹாய காமாந்யஃ ஸர்வான் புமாஂஶ்சரதி நிஸ்ப்ருஹஃ
நிர்மமோ நிரஹங்காரஃ ஸ ஶாந்திமதிகச்சதி

ஸ்லோகம் 72
ஏஷா ப்ராஹ்மீ ஸ்திதிஃ பார்த நைநாம் ப்ராப்ய விமுஹ்யதி
ஸ்தித்வாஸ்யாமந்தகாலேऽபி ப்ரஹ்மநிர்வாணம்ருச்சதி